1941eko otsailaren 15ean, euskal kostaldea XX. mendeko ekaitzik bortitzenetakotzat gogoratuko zen denborale baten astinduaren pean esnatu zen. 190 kilometro orduko haize boladek etengabe jotzen zituzten labarrak eta baserriak, teilatuak erauzten zituzten eta zutabe elektrikoak lurrera bota. Sestaon, laurehun familiak baino gehiagok galdu zuten etxea. Zumaian, haizea eszenatoki are tragikoagoa prestatzen ari zen. Goiz erdian, Ferrocarriles Vascongadoseko 21 zenbakiko trena Bilbotik Donostiarantz zihoan. Ohiko konboia zen, lanagatik, beharragatik edo errutinagatik bidaiatzen zuten bidaiariekin. Artadiko San Migel zubira hurbiltzean, Urola ibaiaren gainean, denboraleak bere aurpegirik basatiena erakutsi zuen: zutabe elektriko bat, errotik erauzia, trenbidearen gainera erori eta pasabidea blokeatu zuen. Trena zubiaren punturik ikusgarrienean geratu zen, ur harrotuaren gainean esekita.

Bagoiak kulunkatzen hasi ziren. Zorua nola okertzen zen sentitu zuten bidaiariek, haizeak nola bultzatzen zuen konboia alde batetik bestera. Segundo batzuen buruan, oreka hautsi egin zen. Bagoi batzuk ibaira amildu ziren, eta honek, itsasgoran, gupidarik gabe irentsi zituen. Uraren kontrako metalaren burrunba entzun zen bailara osoan. Erreskatea desesperatua izan zen. Zumaiako bizilagunak zubira joan ziren korrika, trenbide langileak eta tokiko agintariak atzetik zituztela. Haizearen indarrak ia ezinezko bihurtzen zuen hurbiltzea. Bagoiek, urpean, tranpa hilgarri batean harrapatzen zituzten bidaiariak. Azkenean barrura sartzea lortu zutenean, hondamendiaren tamaina argi geratu zen: hogeita hiru pertsona hil ziren eta beste dozenaka larri zaurituta zeuden.