Gaur 8

Bueltan dator ‘Jane Eyre’, Charlotte Brontë-ren 210. urteurrenean

Gaur betetzen dira 210 urte Charlotte Brontë jaio zenetik. Ingeles literaturaren egile handienetako bat izan zen Charlotte eta, tragediak markatutako bizitza izan zuen arren, ‘Jane Eyre’rekin utzi zuen arrastoa ezabaezina da. Izan ere, nobela honi buruzko serie berri bat prestatzen ari dira aurten.

Charlotte Brontë-ren erretratu bat.
Charlotte Brontë-ren erretratu bat. (WIKIPEDIA COMMONS)

Apirilaren 21 honetan, ‘Jane Eyre’  eleberri ospetsuaren idazlearen jaiotzaren 210. urteurrena ospatzen da.  Munduko hainbat tokitan ekitaldi eta hitzaldiak antolatu dira bere literatur ondarea eta eragina ospatzeko eta guztietan bere bizitza eta literaturan Brontë ahizpek izan duten eragina da aztergai, Charlotte Brontë ((Thornton, 1816ko apirilaren 21 - Haworth, 1855eko martxoaren 31) idazle ingeles ospetsua ez baita bere ahizparik gabe ulertzen.  Ahizpetarik zaharrena, ezagunena eta gutxien idatzi zuena izan zen Charlotte. 

Hiru Brontë ahizpen lana ez zen bere benetako dimentsioan baloratu 1979. urtera arte, Sandra Gilbert-ek eta Susan Gubar-ek ‘The Madwoman in the Attic’ argitaratu zuten arte, non ‘Jane Eyre’ eta ‘Wuthering Heights’ sakon  aztertu zuten ikuspegi feminista batetik.

Aita apaiz irlandarra zuten, familia xume batekoa, ongile bati esker Cambridgeko Unibertsitatean ikasi eta Ingalaterran kokatu zena. Maria Branwellekin ezkondu zen, eta sei seme-alaba izan zituzten. Ama Charlottek bost urte zituela hil zen eta gero, 10 urte zituztenean, Maria eta Elizabeth ahizpak hil ziren lau neska nagusiak zeuden barnetegian. Hurrengo bi urteetan, hiru anaia txikiak hil zitzaizkien.

Eskola hura hartu zuen Charlottek eredu ‘Jane Eyre’-n islatzen duenari buruz idazteko. Charlotte oso txikia zen –ez zen 1,50 m-ra iristen– eta argala, eta rickety (errakitiko) gisa deskribatu zuen bere burua beti. Barnetegi horretan jasotako elikaduraren faltari egotzi zion beti.

1847an, Emily eta Annek ‘Wuthering Heights’ eta ‘Agnes Grey’ (biak izengoitiz) argitaratzea lortu zuten. Hilabete batzuen buruan, Charlottek ere ‘Jane Eyre’ inprimatuta ikusi zuen. Ez zuen bere izenarekin sinatu, Currer Bell bezala. Charlotte nahiko gazte hil zen, 39 urterekin, ezkondu eta hilabete batzuetara. 

Aurten, Margot Robbie eta Jacob Elordiren ‘Wuthering Heights’-en bertsioaren arrakastaren ostean, ikus-entzunezkoen industriaren arreta ‘Jane Eyre’-n jarri da. Serie bat grabatzen ari dira Aimee Lou Wood aktorearekin (‘Sex Education’, Netflix’).