Juantxo Egaña
Argazkilaria

Euskal Sukaldaritza Berria, 1980an, Camino Varonen kameraren aurrean

(JUAN MARI CAMINO VARON)

Goiko argazkia hainbat komunikabide eta egutegitan agertu izan da, eta agian aurten, arrazoi gehiagorekin, euskal gastronomiarekin zerikusia duen dokumental edo libururen batean, Euskal Sukaldaritza Berria jaio zela 50 urte betetzen baitira. Koro Landa, Gipuzkoako Aurrezki Kutxa Probintzialeko marketin eta publizitate burua, Juan Mari Camino Varon (Donostia, 1942) argazkilariarekin harremanetan jarri zen, Euskal Sukaldaritza Berria bultzatu zuen sukaldarien belaunaldiarekin irudi bat egitea proposatzeko, erakundearen 1981eko egutegirako. Argazkilariaren proposamena argazkia Donostiako portuan egitea izan zen, atzean arrantza-ontziak ikusten zirela. Bitxia bada ere, egun hartan ez zegoen itsasontzirik ainguratuta; horregatik, Gastronomiaren Euskal Kofradiak utzitako eskailera batetik hartu zuen irudia, ikuspegi zabalagoa lortzeko. Goizez egin zen, 1980ko udaren amaieran. Argazkia egin aurretik, egutegian agertuko ziren plateretako hiruri argazkia atera behar zien Caminok, eta Olaberrian jatetxea zuen Jose Juan Castillorekin harremanetan jarri zen ideia komentatzeko. Ricardo Idiakezek zuzendutako Txomin jatetxeko plater bati eta Tatus Fombellidak zuzendutako Panier Fleuri jatetxeko beste bati ere egin zien argazkia. Juan Marik gogoratzen du goiko argazkia Mamiya RB67 batekin eta Kodak Ektachrome 100 filmarekin egin zuela, guztira hamar tiro eginez. 6x7 cm-ko hamar diapositibak Gipuzkoako erakundeari eman zitzaizkion. Irudian Karlos Argiñano, Jose Juan Castillo, Juan Mari Arzak, Tatus Fombellida, Pedro Subijana, Ramon Roteta, Patxiku Kintana, Luis Irizar, Ricardo Idiakez eta Xabier Zapirain agertzen dira.

Ogibidez topografo-delineatzailea eta Donostiako Udaleko langilea oso gaztetatik, Camino argazkilaritza zale amorratua izan zen, bere lanpostua uzteraino. Estudio handi bat zuen Lasarten, non altzarien, makinen eta publizitaterako eta katalogoetarako beste objektu batzuen argazkiak egiten zituen; era berean, argazki denda bat zuen Moraza kalean, Donostian. Bere ibilbidean zehar hainbat sari lortu zituen, eta nabarmenena 1968ko Espainiako Argazkilaritza Saria izan zen. Argazkigintzaz gain, hainbat dokumental eta fikziozko film labur egin zituen, horietako batzuk sarituak. Ezagunena, beharbada, 1984an 16 mm-tan filmatutako Maria Kristina zubiaren eraispena eta eraikuntza dokumentatzen duena da. Juan Mari Camino ez zen izan Euskal Sukaldaritza Berriaren belaunaldia erretratatu zuen argazkilari bakarra. 1981eko egutegirako irudi batzuk egin zituen Iñaki Agirre Francok (Donostia, 1950) eta Arturo Delgadok (Madril 1923-Donostia 1995) ere eman zuten beren argazkiekin euskal gastronomia eraldatu eta mundu osora proiektatu zuen aitzindari talde haren berri.