GAUR8

Sofia Gandarias gernikar margolariaren heriotzaren 10. urteurrena

Gaur bete dira hamar urte Sofia Gandarias (Gernika, 1957 -Brusela, 1999ko apirila) margolaria zendu zenetik. 64 urte zituen eta, bere lanetan, gerla eta indarkeriaren aurka borrokatu ziren idazle eta pentsalari handien erretratuen bidez kontatu zuen gaur eguneko historia.

Sofia Gandarias, bere estudioan.
Sofia Gandarias, bere estudioan. (gandarias.es)

Sofía Gandariasen (Sofía Goiriena de Gandarias jatorrizko izena) lanak mundu osoko museo eta galerietan ikus daitezke. Primo Levi, Albert Camus, Jorge Semprun, Augusto Roa Bastos, Carlos Fuentes edo José Saramago bezalako pentsalari eta idazleak islatu zituen bere ibilbidean zehar, eta Saramago berak esan zuen bezala, «erretratuak baino askoz gehiago» ziren lanak, «bere barne munduko argi eta itzalak» agerian uzten zituelako Gandariasek.

12 urte zituela hasi zen margotzen eta Madrilgo San Fernando Arte Ederren Fakultatean ikasi zuen. Musikak eta literaturak eragin handia izan zuten bere lanean, bereziki Mozart, Mahler eta Verdirenak.  

Yehudi Menuhin Fundazioaren eta UNESCOren Istituto Internazionale dell’Opera e la Poesia di Veronaren Patronatuko kide izan zen. Beste kondekorazio eta sari batzuen artean, Frantziako Letren eta Arteen Zaldun Ordena jaso zuen 2005ean eta Ohorezko Legioarena, 2010ean.

Enrique Barón politikari sozialistarekin eta Europako Parlamentuko presidente ohiarekin ezkonduta zegoen. 

1999tik Gernikako Bakearen Museoak bere lan bat gordetzen du ‘Gernika’ izenekoa. Udalaren enkargu bat izan zen eta oihal gaineko olio-pintura bat da, ikusgarritasun handiagoa lortzeko osagai gainjarriak dituena: zetazko paper zimurtuak, zaku-oihala, urradurak. Hiru eszena dituen triptikoa da, bonbardaketak eragin zuen tragediaren hiru une.