Auzolanean egindako lanari esker, 2006ko abuztuko lehen egunetan, Amaiurko gazteluaren hondakinak berriz ere argitara atera ziren. Horrela hasi zen fruituak ematen bertako Udalak Nafarroako historiako pasarte gogoratuenetako bat berreskuratzeko egindako ahalegina.
Urtebete lehenago hasi zen dena, Aranzadi Zientzia Elkartean garai hartan Amaiurko alkate zen Juan Mari Alemanek hainbat erakunderi bidalitako gutun bat jaso zenean; gutunak gaztelu ospetsua zegoen muinoan indusketak egitea proposatzen zuen, hondakin garrantzitsurik ba ote zegoen egiaztatzeko eta Baztango haraneko bisitari guztientzat erreferentea izango zen ondare bihurtzeko.
Aranzadik erronka hartu zuen, eta handik gutxira, Udalarekin lankidetza-hitzarmen bat sinatu zuen. Horren arabera, bizilagunek beraiek markatuko zituzten proiektuaren jarraibideak, eta elkartea izango zen tresna zientifikoa.
Hasi ziren Amaiurko muinoko lanak, goiko plataforma osoa zeharkatzen zuen zundaketa arkeologiko batekin. Eta bertaratutakoen harridurarako, belarretatik 10-15 zentimetrora Erdi Aroko harresien zimenduak agertzen hasi ziren.
Gotorlekua bere benetako dimentsioan eskaintzeaz gain, indusketek gazteluaren 800 urteko historiarekin lotutako aztarnak berreskuratzea eta 1522ko Espainiako setioaren aztarnak azaleratzea ahalbidetu zuten. Aurkitutako piezarik ikusgarriena 'Amaiurko Ezpata' izenekoa da, garaiko jaurtigai eta objektuekin batera agertu zena. XV. mendeko bigarren erdialdeko arma bat da.
Aurkikuntza horiek guztiek osatzen dute Amaiurko Arkeologia Zentroak bisitariari erakusten dion bilduma aberatsa. 2020an inauguratu zen. Urte horretan bertan ekarri zuen gogora Juantxo Egañak, bere GAUR8ko atalean, irudi historiko bat: 1922ko ekainaren 20an Amaiurren eraikitako monolitoaren inaugurazioa, alegia.
