Sopelako Udalak udalerriko ondare arkeologikoaren erregistroa eguneratzeko eta baloratzeko azterlan sakon bat bultzatu du, horren tamaina, kontserbazio egoera eta potentzial zientifikoa «zehaztasun handiagoz» eguneratzeko.

Lanak «sakabanatutako aurkikuntzak sistematizatzeko beharrari» erantzuten dio. Gainera, «tresna teknikoak» bilatzen ditu  ondarea «irizpide sendoekin babestu, ikertu eta planifikatzeko».

Ikerketen arabera, Sopelan, Erdi Paleolitotik gaur egun arte, giza okupazio handia eta jarraitua dagoela egiaztatu da, bereziki Kurtziako silexaren ustiapenarekin lotuta. Udalaren esanean, «penintsulako iparraldeko kostaldearen historiaurreko gune garrantzitsuenetako bat da».

«Aparteko erregistro horri erromatarren garaiko, Erdi Aroko eta aro modernoko aztarnak gehitu behar zaizkio, baita arkitektura historikoen multzo zabal bat ere, hala nola kostaldea babesteko bateriak edo baserriak eta errotak, lurrazalean –arkitekturen altxaeretan– zein lurpean arkeologia potentzialtasuna dutenak», gaineratu du.

Azterlanaren norainokoa ez da datuen bilketa soilera mugatu, analisi arkeologikoa kartografia historikoarekin, geomorfologiarekin eta paisaia aldatzeko prozesuekin integratu baitu.

«Datu guztien erregistro osoa egin da informazio geografikoko sistema eguneratu batean», azaldu dute. Babestutako aztarnategi guztiak, balizko arkeologia guneak, inbentariagarriak edo proposamenak jaso dira, baita ustekabeko aurkikuntzen kokapena eta emaitza positiboak izan dituzten jarduketa arkeologikoak ere.

Udalaren arabera, tresna horri esker «aurkikuntzen banaketa espaziala ikus daiteke, potentzialtasun handiko eremuak identifikatu eta eraldatutako edo emaitza negatiboak dituzten eremuak detektatu daitezke, prebentziozko kudeaketa zorrotza erraztuz»

Balizko arkeologia guneak

Emaitzen artean, udalerriko balizko arkeologia guneak handitzeko eta berrikusteko proposamena nabarmentzen da, «irizpide tekniko eta egiaztagarrietan oinarrituta».

Azterlanak nabarmendu duenez, «figura horren garrantzia funtsezko tresna da ondare-afekzio atzeraezinak saihesteko eta, etorkizuneko ikerketen bidez, aurrera egiteko aztarnategien presuntziotik baieztapenera edo desafekziora».

Defendatzen duenez, lan honen erabilgarritasuna «anitza da»; «hirigintza eta lurralde erabakiak hartzeko oinarri sendoa ematen baitu. Ondarea babesten laguntzen du esku-hartze berrien aurrean eta Kantauri isurialdean gutxi dokumentatutako aldiei buruzko ikerketa-ildo berriak irekitzen ditu, hala nola Paleolitoko aire zabaleko kokalekuak».

Gainera, nabarmendu dutenez bat egiten du «Eraztun Berdearen garapena bezalako ekimen estrategikoekin, ondarea, paisaia eta plangintza jasangarria integratuz».

Azken gogoeta gisa Udalak esan du azterlanak agerian uzten duela ondare arkeologikoa babestea ez dela garapenerako oztopo bat, baizik eta Sopelaren historia ezagutzeko, zaintzeko eta balioesteko aukera bat.